Wenns

Wenns to niewielka miejscowość doliny Pitztal zajmująca powierzchnię około 30 km2 na wysokości 982 metrów n.p.m., którą zamieszkuje zaledwie 2020 mieszkańców. Jej dobra lokalizacja w stosunku do otaczających ją szlaków górskich oraz terenów narciarskich sprawiły, iż stała się miejscem wypoczynku przyjaznym rodzinom i sportowcom, niezależnie od pory roku.

Latem czeka tutaj miedzy innymi 80 km szlaków górskich – bezpłatny Wanderbus dowiezie każdego turystę do punktu wyjścia w majestatyczne góry; 42 km tras rowerowych – poziom trudności jest tu określany jako średni, różnica wysokości wynosi 1736 metrów, a czas trwania przejażdżki jest w granicach 4 – 5 godzin. Trasy tworzą tzw. szlak „Pitztal Bike” biegnący wzdłuż całej doliny z możliwością połączenia się z innymi drogami rowerowymi. Pośród bogatego wachlarza możliwości aktywnego wypoczynku istnieje również sposobność uprawiania jazdy konnej, raftingu, canyoningu, czy sprawdzenia się w wspinaczce górskiej lub w paralotniarstwie.

Dla najmłodszych prawdziwą gratką będzie z kolei udział w zajęciach Pitzi’s Kinder Club. Pociechy, pod fachową, pedagogiczną opieką, miło spędzą czas grając, malując, poznając nowych przyjaciół. Dla nich przygotowano kolorowe i urozmaicone place zabaw, zoo, świat baśni, a także możliwość poszukiwania skarbów, raftingu czy też wyprawy do górskich bacówek i chat wraz z rodzicami.

Wraz z nadejściem zimy do dyspozycji gości na terenie gminy Wenns jest 15 km zimowych szlaków górskich, 14 km tras narciarstwa biegowego, 1,5-kilometrowy naturalny tor saneczkowy, lodowiska a także Ski- und Rodelbus, który dowiezie wszystkich zimowych zapaleńców do terenów narciarskich Hochzeiger (1450 – 2450 metrów n.p.m.) i na tor saneczkowy.

Jadąc własnym środkiem transportu w głąb doliny Pitztal dotrzeć można do kolejnych terenów narciarskich – lodowca Pitztaler (2860 – 3440 metrów n.p.m.) oraz Riffelsee (2289 metrów n.p.m.). Niewielkie tereny narciarskie położone są również w okolicy Imst przy wjeździe do doliny. Mając taką paletę możliwości uprawiania narciarstwa, rejon ten zaliczany jest do ekskluzywnej grupy określanej w Austrii jako Top-Ski, a występujące tu warunki śniegowe oraz rozmaitość tras narciarskich potrafią zaspokoić apetyty wszystkich narciarzy. Nie bez powodu miejsce to uważane jest za oficjalny teren treningu alpejczyków z narodowych reprezentacji Norwegii, Niemiec, USA i Kanady.

Zarówno latem jak i zimą na terenie miasteczka funkcjonuje centrum sportowo-rekreacyjne – Freizeitzentrum Wenns, w którym do dyspozycji urlopowiczów są 3 baseny na świeżym powietrzu, 2 baseny zamknięte, ogrzewane łaźnie, 3 kręgielnie, bilard, korty tenisowe, boiska do gry w siatkówkę i koszykówkę, ponadto restauracja, kawiarnia i pizzeria.

Bogata infrastruktura turystyczna – ponad 1300 łóżek w różnego typu obiektach, sklepy, kawiarnie i restauracje, a także bogaty program kulturalny – wieczory tyrolskie, koncerty, wieczory taneczne, zwiedzanie z przewodnikiem, stwarzają wiele okazji, by poznać miejscowy klimat, gospodarzy i by w pełni wypocząć.

Do miejsc, na które warto zwrócić uwagę będąc w Wenns należą m.in.:

Kościół p.w. św. Jana Ewangelisty – jest symbolem miasta i uchodzi za jeden z najpiękniejszych kościołów w Tyrolu; świątynia wybudowana została w 1288 roku w stylu gotyckim – pozostałością z tego okresu jest 66-metrowa wysmukła wieża górująca nad miastem; w 1564 roku pożar strawił wnętrze oszczędzając zakrystię i chór kościelny; w kolejnych latach dobudowano barokową nawę oraz rozpoczęto barokizację. Kościołek słynie ze swej szopki bożonarodzeniowej, którą wykonał miejscowy snycerz Sepp Mathoi. Warto wiedzieć, iż w samym Wenns działa najstarsze na całym świecie Stowarzyszenie Szopek, w którym tradycja ich budowania jest wciąż żywa i kultywowana. Stąd też w wielu domach mieszkańców miasteczka można podziwiać cenne szopki.

Kaplica św. Małgorzaty – położona jest w południowej części miasteczka w otoczeniu topól; kaplica uważana jest za najstarszą część parafii doliny Pitztal – w 1698 r. została doszczętnie zburzona, a następnie na nowo wybudowana, jednak pierwsze wzmianki na jej temat datowane są na początek XIV wieku. Sercem kaplicy jest gotycka wieża z barokowym dzwonem. Wewnątrz króluje bogata dekoracja stiukowa, rozety, festony kwiatowe, putta. Cenny jest tu dwustronny barokowy ołtarz główny, datowany na rok 1700, przedstawiający Przemienienie św. Małgorzaty jako świętej Madonny.

Hochmoor-Piller – to rezerwat przyrody, którego bazę stanowi ponad 150 torfowisk wyżynnych, należących obecnie do prawie już wyginiętego gatunku ekosystemu. Na obszarze rezerwatu została wytyczona ścieżka naukowa pozwalająca się bliżej zapoznać z naturalnym dziedzictwem.

Brandopferplatz Piller Sattel – to prehistoryczne miejsce składania ofiar wznoszące się na wzgórzu Piller. W epoce brązu, a także później po zlodowaceniu, składano tutaj bogom ofiary – początkowo ze zwierząt, a następnie z przedmiotów w postaci broni, oręża, szyldów wotywnych, biżuterii, monet. Wraz z rozprzestrzenianiem się chrześcijaństwa pogańskie miejsce kultu uległo zniszczeniu. Z biegiem lat powstało tu wzgórze – kopiec o średnicy 15 metrów i wysokości 2,5 metrów. W maju 2001 roku dokonano tu fantastycznego odkrycia – znaleziono w bardzo dobrym stanie ponad 300 przedmiotów z epoki brązu w tym m.in.: sztylet, sierp, topór.

Platzhaus – w przeszłości była to siedziba miejscowego grafa, a także budynek sądu. Obiekt pochodzi z epoki renesansu, datowany jest na 1550 rok. Jego cechą charakterystyczną jest trójnawowa konstrukcja oraz niezwykłe freski pokrywające ściany domu, przedstawiające sceny ze starego testamentu, a także herby grafa oraz Habsburgów. Przed domem znajduje się fontanna miejska wzniesiona w 1867 roku. Jej granitowa bryła jest 6-kątna, a pośrodku mieści się 4-kątna kolumna z rzeźbą madonny dłuta snycerza Seppa Mathoi. (AS)

Pitztal

Dolina Pitztal jest bocznym odgałęzieniem Doliny Inn, sięgającym od miasta Imst aż do Alp Ötztalskich. Aby od wylotu doliny dotrzeć do jej końca u stóp drugiego pod względem wysokości szczytu Austrii, Wildspitze (3774 m), trzeba pokonać aż 40 kilometrów i prawie 1000 m różnicy poziomów. W trakcie tej podróży krajobraz radykalnie się zmienia. O ile na początku dolinę okalają zbocza pokryte łąkami, ogrodami i polami uprawnymi, o tyle w głębi pejzaż staje się wysokogórski, z pokrytymi lodowcem szczytami trzytysięczników. Nic dziwnego, że Pitztal jest chętnie odwiedzana przez turystów zarówno zimą, jak i latem. Piękno przyrody uzupełnione zostało świetną infrastrukturą, dzięki czemu urlop staje się czystą przyjemnością.

Zimą Pitztal oferuje 75 km światowej klasy tras narciarskich, na których nigdy nie brakuje śniegu. Teren narciarski na lodowcu Pitztal (Pitztaler Gletscher) jest najwyżej położonym w Austrii, a ponieważ stworzono go stosunkowo niedawno (1984), uchodzi za bardzo dobrze wyposażony pod względem technicznym. W pobliżu znajduje się ośrodek Rifflsee, a nieco dalej stoki Hochzeiger, doskonałe na rodzinne wyprawy narciarskie. Wymarzone warunki znajdą tu narciarze zjazdowi, klasyczni i snowboardziści, a także miłośnicy wycieczek narciarskich i wypraw na rakietach śnieżnych.

Położone w Pitztal miejscowości zachowały lokalny koloryt, pomimo trwającego tu przez cały rok sezonu turystycznego. Leżące u wylotu doliny Arzl daje przedsmak obszernej oferty urlopowej. Monumentalna przyroda uspokaja i zachęca do romantycznych zimowych spacerów. Spragnieni aktywnego wypoczynku mogą wybierać pomiędzy jazdą na sankach na naturalnym torze saneczkowym a jazdą na łyżwach. Można także spróbować nieznanej w Polsce gry „Eisstockschiessen“, która przypomina trochę curling. Bezpłatny autobus dowozi mieszkających w Arzl do terenów narciarskich w głębi doliny.

Leżące dalej Jerzens to godne polecenia miejsce wypadowe do jazdy na zboczach Hochzeiger. Tu również wytyczono tor saneczkowy, długości aż 6 kilometrów, który dwa razy w tygodniu dostępny jest także po zmroku. Bogate zaplecze zapewnia turystom moc rozrywek także po nartach. Co tydzień odbywają się różne imprezy après ski, zabawy, wieczory saneczkarskie czy pokazy szkoły narciarskiej Hochzeiger Pitztal.

Dla tych, którzy szukają głównie spokoju i wypoczynku, właściwym adresem będzie miejscowość Wenns. Także stąd łatwo dojechać bezpłatnym autobusem na stoki Hochzeiger. W centrum rekreacyjnym można zagrać w tenisa lub w kręgle, a nadwyrężone narciarskim wyczynami mięśnie zregenerować w podgrzewanym basenie.

Najwyżej położone St. Leonhard to główne centrum turystyczne i najchętniej odwiedzana miejscowość. Stąd najłatwiej dostać się na trasy Pitztaler Gletscher i Rifflsee, które dają narciarzom pełnię możliwości.

Dolina Pitztal nadaje się świetnie do wypoczynku całą rodziną. Na dzieci czeka tu wiele atrakcji, zarówno narciarskich, jak i poza stokiem. Dzięki karnetowi BAMBINI FREIPASS dzieci poniżej 10 lat jeżdżą pod opieką dorosłego za darmo. Specjalnie dla najmłodszych wydzielono płaskie stoczki, gdzie można lepić bałwana lub igloo, stawiać pierwsze kroki na nartach wokół figur ulubionych bajkowych postaci lub poszaleć na sankach, a wszystko to pod okiem doświadczonych i cierpliwych opiekunów.

W lecie dolina jest fantastycznym miejscem dla amatorów aktywnego wypoczynku. Wycieczki górskie, jazda na rowerze, jazda konna, trekking na kucach haftlinger i inne rozrywki – każdy może wybrać coś dla siebie. A wszystko to wśród upajającego alpejskiego krajobrazu, w majestacie gór, wśród soczystej zieleni łąk i czystego powietrza przesyconego zapachem ziół.

Miłośników mocnych wrażeń ucieszy pewnie wiadomość, że Pitztal to także wyjątkowe miejsce dla fanów skoków na bungee. Rozrywkę tę reklamuje hasło „Czysta adrenalina – najwyższy wiszący most dla pieszych w Austrii, Pitzklammbrücke“. Pitzklamm to nazwa wąwozu, którego piękno zapiera dech w piersiach. Jednak jeszcze bardziej mrozi oddech przestrzeń pod stopami, gdy stanie się na imponującym moście i spojrzy 94 metry w głąb przepaści. Pitzklammbrücke powstał w 1995 roku, a już dwa lata później odkryli go amatorzy sportów ekstremalnych. W międzyczasie powstała tu specjalna rampa dla skoczków i bungee-bufet. Turyści często obserwują latem śmiałków, którzy na elastycznej linie rzucają się w dół – a czasem decydują się spróbować sami.

W Pitztal każdy znajdzie coś dla siebie. Oferta noclegowa sięga od gospodarstw i kwater prywatnych poprzez apartamenty i domki letniskowe aż do czterogwiazdkowych hoteli. Podobnie z gastronomią – można wybierać pomiędzy tyrolskimi potrawami według tradycyjnych przepisów a wykwintną kuchnią z wielu krajów świata; pomiędzy gościnnymi bacówkami, w których gospodarz podaje chleb i ser własnego wyrobu, a ekskluzywnymi restauracjami, gdzie posiłek spożywa się w migoczącym blasku świec i przy akompaniamencie pianina. W barach i pubach zabawa trwa do białego rana. Mieszkańcy Pitztal kultywują dawne zwyczaje, dlatego oprócz nowych imprez, jak otwarcie sezonu narciarskiego czy mistrzostwa świata we wspinaczce na lodzie, ciągle odbywają się tu tradycyjne pochody, festyny wiejskie, karnawał, redyk, koncerty plenerowe. Jeśli dodać do tego możliwość gry w bilard, strzałki, kręgle, tenisa czy squasha, a także kasyno, saunę i ciepłe kąpiele, widać wyraźnie, że w Pitztal nie sposób się nudzić. To wymarzone miejsce na udany urlop, a jeśli ktoś raz tu zawita, na pewno będzie chciał tu powrócić. (AS)

Narty w regionie:

Tyrol

Powierzchnia:

12.648 km2

Stolica:

Innsbruck

Ilość mieszkańców:

675.000

Gminy:

279 gmin w 9 okręgach

Barwy związkowe:

Biało – czerwone

Herb:

Czerwony orzeł na srebrnej tarczy ze złotą koroną i zielonym wieńcem nad głową, na skrzydłach złote klamry zakończone trójlistną koniczyną

Patron Tyrolu:

Św. Józef (19 III)

Tyrol to trzeci co do wielkości kraj związkowy Austrii. Położony w południowo-zachodniej części kraju, zajmuje 15% jej powierzchni. Region ten graniczy na północy z Niemcami, Salzburgiem na wschodzie, Karyntią na południowym-wschodzie, Włochami na południu, Szwajcarią na południowym zachodzie i z Vorarlbergiem na zachodzie. Często określany jest jako „Land im Gebirge”, co oznacza „Kraj pośród gór”. Tyrol jest centrum austriackiej turystyki. Swą popularność zyskał dzięki Alpom. Tutaj bowiem znajduje się największa ilość lodowców i obszarów wiecznego śniegu oraz terenów wysokogórskich, których szczyty można zdobyć samodzielnie. Charakterystyczny krajobraz tworzą między innymi oryginalne drewniane domki rozsiane u podnóży stromych górskich szczytów. Liczne i bardzo dobrze rozwinięte ośrodki wypoczynkowe oferują mnóstwo możliwości uprawiania różnorakich sportów – zimą narciarstwa, a latem turystyki pieszej. Z kolei osobom preferującym wypoczynek bierny na pewno sprawi przyjemność podziwianie zapierających dech w piersiach widoków i świeże alpejskie powietrze.

Mieszkańcy Tyrolu są dumną nacją, o czym świadczy tradycyjne powiedzenie: “Bisch a Tiroler, bisch a Mensch”, co można tłumaczyć, że “jeśli jesteś Tyrolczykiem, jesteś prawdziwym człowiekiem”. Trzeba jednak wiedzieć, iż zdanie to nie dotyczy turystów, lecz rodaków ze stolicy. Dla gości odwiedzających ten piękny region powiedzenie to można sparafrazować  na inne, o którym warto pamiętać, a mianowicie: “Będąc w Tyrolu, jesteś we właściwym miejscu!”.

Tyrol to także historyczne dziedzictwo książąt, którzy osiedlili się w zamku o tej samej nazwie w pobliżu Meranu. Twierdza ta odgrywała ogromną rolę w tym regionie od 1230 r., przede wszystkim dzięki swemu położeniu na obszarze będącym od zawsze łącznikiem między Europą Środkową, a krajami śródziemnomorskimi. Z tego właśnie względu dwie przełęcze - Brenner i Resia - miały ogromne strategiczne znaczenie.

Co do obecnego podziału administracyjnego, wyróżnia się dzisiaj Tyrol Północny, Tyrol Południowy i Tyrol Wschodni. A dzięki łagodnemu klimatowi, bogatej infrastrukturze rekreacyjnej, oraz doskonałym drogom - autostrada Brenner,  "Most Europejski”, tunele - Tyrol stał się prawdziwą mekką dla turystów. (AS)

Śniegu u nas czasem mało,

A pojeździć by się chciało...

Zbrzydły mi rodzinne skarpy,

Chyba się wybiorę w Alpy!

Narty kupione na giełdzie,

Trochę tępe, ale przejdzie...

Modne gogle mam po bracie

Stare podaruję tacie!

Teraz dokąd? Alpy duże...

Francja, Włochy, może Austria...

Możliości jest bez liku...

Tu lepiej latem, tam na wiosnę.

Mam! To przecież całkiem proste!

Tyrol! Innsbruck! Tam jest cudnie...

...śnieg tam bielszy jest od bieli,

chlapy nigdy nie widzieli!

A słońce! Największe na świecie.

No! Nic lepszego nie znajdziecie!

/"Podróże" nr 2/20 2000 r./